لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

امروزه دانش به عنوان سرمایه سازمانی تلقی می شود و مدیریت آن اهمیت زیادی دارد. مدیریت دانش به عنوان یک رویکرد منظم و با برنامه برای مدیریت خلق، توزیع و به کارگیری دانش در سازمان برای توانمندتر شدن سازمان در بهبود کیفیت خدمات می تواند در بسیاری از موارد از سردرگمی، تکرار مکرر یک اشتباه و افزایش خسارات و هزینه ها جلوگیری کند. مدیریت دانش، ابزاری قدرتمند برای دستیابی به مزیت رقابتی محسوب می شود و تجربه نشان داده است کاربرد آن در سازمان ها مزایای فراوان دارد؛ اما مساله مهم قبل از اجرای پروژه مدیریت دانش، شناسایی وضعیت سازمان از لحاظ میزان آمادگی برای اجرای این پروژه است. پژوهش حاضر قصد دارد وضعیت آمادگی «شرکت دامداران» را برای استقرار مدیریت دانش، بررسی کند. در این مقاله ابتدا مدل ارزیابی مدیریت دانش سازمان بهره وری آسیایی (APO) توصیف شد؛ سپس میزان آمادگی سازمان برای استقرار مدیریت دانش توسط پرسشنامه و انجام مطالعات میدانی مشخص شد. یافته ها نشان داد، سطح بلوغ مدیریت دانش در این شرکت، «سطح واکنش» است؛ یعنی میزان آمادگی سازمان در زمینه مدیریت دانش در پایین ترین سطح یعنی سطح واکنش قرار دارد. این بدان معنا است که سازمان نسبت به اینکه مدیریت دانش چیست و در بهبود بهره وری و رقابت پذیری چه اهمیتی دارد، آگاه نیست.

امروزه دستیابی به رشد اقتصادی از طریق ارتقای بهره وری از مهمترین اهداف اقتصادی کشورها به شمار می رود. مصادیق بهره وری به طور صریح و ضمنی در برنامه های توسعه اقتصادی مدنظر قرار گرفته است (یعنی سهم 30 درصدی بهره وری در رشد اقتصادی برنامه توسعه پنجم). با توجه به تاکید در برنامه، شناسایی و رفع موانع افزایش بهره وری از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد. در بررسی حاضر پس از ارائه کلیاتی در ارتباط با مفاهیم و تعاریف بهره وری و شاخص های آن، نقش بهره وری در رشد اقتصادی برخی کشورهای عضو سازمان بهره وری آسیایی مورد بررسی قرار گرفته است. برای محاسبه شاخص های بهره وری از آمارهای کتابخانه ای استفاده شده است. سپس، ضمن اشاره ای اجمالی به جایگاه بهره وری در برنامه های توسعه اقتصادی ایران، بهره وری کل عوامل تولید و بهره وری نیروی کار و سرمایه برآورد گردیده است. در خاتمه، ضمن اشاره به برخی از مهمترین موانع افزایش بهره وری، راهکارهایی در جهت افزایش آن و فرصت های بهره وری ارائه گردید.

سرعت رشد صنایع و توسعه آن در دهه های اخیر حاکی از آن است که کشورمان درحال گذر از یک اقتصاد نیمه صنعتی به صنعتی است. توجه به تولید و بهره ور بودن آن می تواند ضمن سرعت بخشیدن به رشد و توسعه صنعتی آن را در مسیری صحیح و اصولی هدایت کند. از این رو به آشنایی سازمان ها با مفاهیم بهره وری و راه کار های افزایش آن تاکید می شود. بنابراین، می توان گفت درجه توسعه یافتگی صنایع به میزان قابل توجهی به بهره گیری مطلوب و بهینه از منابع و امکانات تولید بستگی دارد. از این رو بهره وری و افزایش مستمر آن در سازمان ها از جایگاه ویژه ای برخوردار است. به این ترتیب مشخص می شود که برای رشد و توسعه صنایع می بایست به بهره وری و افزایش مستمر آن در سازمان ها توجه و اهمیت بیشتری داده شود. بررسی ها نشان می دهد که توجه به بهره وری در سازمان های مختلف به شکل های متفاوتی صورت گرفته و می گیرد. البته باتوجه به شرایط سازمان ها و سیاست های مدیریتی طبیعی است که به راه های مختلف و متناسب با وضعیت موجود می بایست اقدام کرد. به همین خاطر در این مقاله سعی بر آن شـــده است تا ضمن اشاره به مفاهیم اصلی بهره وری، به رویکردها و راه کارهای مختلف افزایش بهره وری پرداخته شود؛ و ضمن تشریح اهمیت بهره وری به تبیین عوامل موثر در ارتقا، ایجاد شرایط لازم برای بهبود بهره وری نیروی انسانی و عوامل موثر در کاهش بهره وری نیروی انسانی نیز پرداخته می شود. توجه به بهره وری بدون درنظر گرفتن فرهنگ ملی کاری بیهوده است چراکه مفهوم بهره وری در ذات خود ریشه در فرهنگ و شخصیت افراد دارد. در این مقاله ضمن بررسی ابعاد مختلف بهره وری به تبیین بهره وری از دیدگاه ملی نیز خواهیم پرداخت و در ادامه راه کارهایی جهت بهبود بهره وری در سطح سازمان ارایه می گردد.

هدف: دانش یک منبع راهبردی برای توسعه خدمات و کسب مزیت رقابتی محسوب شده و ارزیابی به موقع فعالیت های دانش عامل مهمی برای برتری عملکرد سازمان خواهد بود. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و تأثیر آن بر برتری عملکرد بود. روش ها: روش پژوهش پیمایشی و نوع آن کاربردی است. جامعه پژوهش شامل مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه بود. پژوهش در سال 1399 انجام شد. نمونه گیری به روش طبقه ای تصادفی ساده بود. حجم نمونه 320 نفر تعیین گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد سازمان بهره وری آسیایی بود (ضریب پایایی پرسشنامه: 0/83). پرسشنامه شامل هفت معیار اصلی و 46 سؤال بود. نرم افزار آماری مورد استفاده SPSS بود. آزمون های آماری آنووا، تی و رگرسیون خطی ساده برای تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها استفاده شد. نتایج: پژوهش نشان داد دانشگاه با امتیاز 141/16 در سطح توسعه از سطوح بلوغ مدیریت دانش قرار داشت. نتایج رگرسیون بیانگر آن بود شاخص فرآیندهای دانشی به مقدار 0/69 بیشترین اثر و شاخص کارکنان به مقدار 0/67 پایین ترین اثر را بر بلوغ مدیریت دانش داشتند. مقدار آماره تی برای شاخص های بلوغ دانش (فناوری، فرآیندهای دانشی، رهبری، فرآیند، یادگیری و نوآوری و نتایج مدیریت دانش) به استثنای کارکنان در سطح کمتر از 05/0 معنادار بود. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده از تحلیل داده ها وجود رابطه بین مدل بلوغ مدیریت دانش سازمان بهره وری آسیایی و بهبود عملکرد را اثبات کرد. بنابراین می توان به مدل یاد شده تکیه کرد و نتایج به دست آمده را به دانشگاه تعمیم داد. هدف: دانش یک منبع راهبردی برای توسعه خدمات و کسب مزیت رقابتی محسوب شده و ارزیابی به موقع فعالیت های دانش عامل مهمی برای برتری عملکرد سازمان خواهد بود. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و تأثیر آن بر برتری عملکرد بود.

بهره گیری مؤثر از منابع دانشی و پیاده سازی نظام مدیریت دانش، نیازمند تأمین الزامات آن جهت تدوین راهبرد مناسب است. مطالعه حاضر درصدد سنجش میزان آمادگی سازمان جهت استقرار نظام مدیریت دانش است و تلاش دارد تا راهبرد سنجش آمادگی یک مجتمع تحقیقاتی را تدوین نماید. برای این منظور از روش گروه کانونی و با استفاده از ابزار مصاحبه و تکمیل پرسش نامه در چارچوب الگوی مفهومی تحقیق، به تدوین راهبردهای مختلف مدیریت دانش شامل برون گرای انعطاف پذیر؛ برونگرای غیر منعطف؛ درون گرای انعطاف پذیر؛ و درون گرای غیر منعطف، پرداخته شده است.

نیاز بشر به رشد و توسعه در دهه های اخیر موجب حاکم شدن فرهنگ رقابت بر فضای اقتصادی و سیاسی و اجتماعی شده و این امر در روابط ملل باعث اهتمام خاص به خلاقیت و نوآوری شده، به شکلی که جزء لاینفک بستر حرکت جوامع و در سطوح پایین تر در محیط های سازمانی نیز شده است، از این روست که دانشمندان علوم اجتماعی برخلاف اندیشه های اقتصاددانان علت پایین بودن رشد اقتصادی را نه تنها در کمبود سرمایه و منابع مالی دانسته، بلکه به طور عمده علت آن را در ضعف خلاقیت و نوآوری در برخی از جوامع که دامن سازمان های آنها را نیز گرفته است، می دانند.نوآوری و خلاقیت دو مفهوم مترادف نیستند. خلاقیت یک ایده و یک تفکر است، در حالی که نوآوری به کار بستن تفکر است. سازمان ها به عنوان عناصر اصلی اثربخش در فرایندهای اقتصادی و اجتماعی جوامع حوزه های مهمی در ظهور خلاقیت ها و نوآوری ها به شمار می روند و اساسا ادامه حیات آنها بستگی به تغییر و نوآوری دارد. در عرصه سازمان ها، نوآوری فرآیندی است که وضع موجود و حفظ و نگهداری آن از طریق تفکر و نگرش جدید به محتوای فرآیندها و تغییر در ترکیب سه عامل فن آوری، محیط و سازمان مورد چالش قرار می دهد و در حوزه های متعددی مانند توسعه محصول، فرآیند تولید و توزیع، شیوه های مدیریت، روش های انجام کار، روابط سازمانی و به طور کلی در تمام فعالیت های انسانی قابل تعریف بوده و کاربرد دارد.